Geschreven door Anke Grevers

Toegevoegd op 22 maart 2010

Begraven

Een niet zo’n gezellig onderwerp, de dood en begraven worden.
Er zijn talrijke manieren om op een waardige manier afscheid van iemand te nemen.
Maar dat mensen met mutsen op begraven werden is toch wel bijzonder.
Oude oma, zoals wij haar noemde, droeg toen ik klein was (tot ongeveer in mijn herinnering
dat ik
10 jaar oud was) altijd de Gelderse klederdracht. Voor mij was zij de enige die nog in deze dracht
liep in ons dorp. Nou ja liep, als we onverwacht op zondag op visite kwamen schuifelde ze snel naar
haar kamertje om haar zondagse muts op te zetten. Voor haar was het ondenkbaar om niets op haar
hoofd te dragen. Zo ook is zij begraven in de Achterhoekse klederdracht met de muts op.


Nu we zo in de mutsen “zitten” kan er geen mutsen onderwerp voorbij gaan of je nieuwgierigheid wordt gewekt.
Zo ook werd mijn aandacht / nieuwgierigheid getrokken door de aankondiging van het Rijksmuseum.
Op zaterdag 6 februari stelde het Rijksmuseum in Amsterdam haar deuren open voor een heuse breimiddag.
Onderwerp mutsen breien. Daar wilde ik wel naar toe.
Gelukkig was ik nog net op tijd met mijn aanmelding want een dag later was het vol. zie ook:
http://brijksmuseum.blogspot.com/

Als één van de eerste kwam ik in het restaurant voor de breimiddag. Een beetje onwennig, bijna als
eerste zocht ik een plekje. Afwachten wat er ging gebeuren. Naalden en garen uit de tas want er werd een
patroon uitgedeeld van een walvisvaarders muts. De walvisvaarders van de 17de eeuw droegen ook een muts.
Zeer herkenbare mutsen zelfs. Omdat ze een achternaam hadden was het Jan met de gestreepte en Piet met
de rode muts. Dit persoonlijke kledingstuk ging mee het graf in. Overige kleding werd doorgegeven aan collega
walvisvaarders maar de muts en een linnenhemd ging mee het graf in. Na opgravingen in Smeerenburg
(Noordpoolgebied) bleek het linnenhemd vergaan te zijn maar de wollen mutsen waren nog redelijk tot goed in tact.
Van deze wollen muts is een patroon gemaakt. En deze muts heb ik natuurlijk ook gebreid. Helaas van een te
modern wolletje want mijn vilten wil niet helpen om de muts in de juiste pasvorm te krijgen. Het vilten van de
mutsen werd gedaan om deze dubbele muts nog warmer te krijgen.

Walvisvaardersmuts (foto Rijksmuseum) .......................................Connie met de blauw gestreepte muts die niet wil vilten!

Naast het breien van de muts hielden twee conservatoren van het Rijksmuseum een lezing.
Mevr. Bianca de Mortier vertelde aan de hand van schilderijen van Hendrick Avercamp (1585-1634) over de kleding die
de mensen rond 1600 droegen. De schilderijen komen uit de kleine ijstijd en laten vele schaatsende mensen zien.
Opvallende kledingstukken zijn pofbroeken, mouwkappen, moffen, witte plooikragen en schoudermantels.
De strekking van het verhaal: hoe langer iets mode was, hoe groter sommige kledingstukken werden.
Witte plooikragen werden zo groot als molenstenen en mouwkappen leken wel vleugels waarmee men weg kon vliegen.
Was zo’n hoogtepunt bereikt dan ging het uit de mode.


Dhr. Jan de Hont vertelde over de geschiedenis van de walvisvaarders in de 17de eeuw en het dragen van de wollen mutsen.
Het was een leuke en zeer informatieve middag. Ongeveer 160 breiers zijn op die middag afgekomen. Breien is IN!
Want er waren veel meer aanmeldingen als plaatsen in het restaurant van het Rijksmuseum.
Hopelijk was dit niet het hoogtepunt van het breien in Nederland anders vergaat het breien net als de mode rond 1600.